Lang leve literaire competentie
Anne Kool schreef met anderen Lang leve literaire competentie (2026). We vroegen haar kort te vertellen waarover het boek gaat en wat de belangrijkste beweegreden voor het schrijven was.
- Auteur
- Anne Kool
- Uitgeverij
- Telos Uitgevers
- Verschenen
- 2026
- Bindwijze
- Paperback
- ISBN
- 9789083708140
Wat was de aanleiding voor het boek?
“Ik merkte dat ik de term literaire competentie altijd wat ongrijpbaar vond. Ik snap heel goed wat erover beschreven staat, maar hoe vertaal je dat nu naar een goede lespraktijk? Toen ik lesgaf op de pabo merkte ik ook dat heel veel leerkrachten in spe zichzelf nog niet literair competent vonden. Dus hoe kun je dan werken aan literaire competentie in de klas als je jezelf nog niet competent genoeg vindt? Het begrip en de uitvoering ervan intrigeerden me dus eigenlijk. Ik wilde graag verschillende stemmen bijeenbrengen om zo een compleet beeld te krijgen van dat begrip literaire competentie en vooral hoe dat te bewerkstelligen in de klas.”
Wat is de belangrijkste vraag die je stelt?
“De belangrijkste vraag die ik stel is: hoe kun je literaire competentie bewerkstelligen in het klaslokaal? Om een antwoord te krijgen op die vraag heb ik onder meer leerkrachten, docenten, lerarenopleiders en onderzoekers gevraagd hierover te schrijven. Iedere professional laat vanuit een andere invalshoek zien hoe literaire competentie te bewerkstelligen in de klas. Het is een prachtig gemêleerde groep bijdragers geworden en ik ben er trots op dat ze allen een bijdrage aan het boek hebben willen leveren.”
Welke denkers en schrijvers inspireerden je vooral bij het boek?
“Eigenlijk iedereen die heeft bijgedragen aan de bundel. Ik heb gezocht naar de gemene deler en daarom ook juist gezocht naar een zo breed mogelijke groep bijdragers die ieder kennis hebben van dit onderwerp. Juist die verschillende invalshoeken maken deze bundel zo mooi. Ik heb een ieder die bijdroeg aan deze bundel gevraagd omdat er iets is wat ik aan ze bewonder of wat me aan ze opvalt. Zij hebben een stem en die laten ze horen. Hoe mooi is het om die stemmen samen te mogen brengen? Wat een eer!”
Wat is het belangrijkste inzicht dat je opdeed bij het schrijven?
“Dat er op heel veel verschillende manieren gewerkt kan worden aan literaire competentie in de klas, maar dat de bevlogenheid van de leerkracht, van de docent daarin leidend is. Misschien was dat al iets wat ik eigenlijk wel wist, maar al die bijdragen onder elkaar lieten mijn hart sneller kloppen. Wat een liefde voor literatuur en wat een mogelijkheden om literaire competentie te bewerkstelligen in de klas. Het is mooi om te zien hoe iedereen hier zijn eigen weg in vindt, maar die bevlogenheid die is belangrijk. Het is niet erg als je als leerkracht, als docent nog niet op dit punt bent, maar het is wel belangrijk dat je het wilt.”
Wat veranderde het boek in jouw denken en handelen?
“Ik heb breder leren denken over het begrip literaire competentie. Het is niet een vaststaand iets dat enkel in een definitie te vangen is. Er is tevens niet één vaststaand iets wat je kunt doen om van leerlingen literair competente lezers te maken. Misschien was ik als docent ook altijd een beetje onzeker: is hetgeen ik doe voldoende om van mijn leerlingen literair competente lezers te maken? Na het maken van dit boek kan ik met meer zekerheid zeggen dat ik dat gedaan heb. Op mijn eigen manier, maar met diezelfde bevlogenheid die ik bij de anderen lees in dit boek. En daarnaast zie ik nog meer in wat de schoonheid is van literaire competentie. Literatuur is zo rijk en heeft zo veel in zich. Hoe mooi is het als je leerlingen kunt helpen dat in te zien?”
Wat hoop je dat het boek zal doen?
“De discussie gaat tegenwoordig vaak over leesplezier en niet over die verdiepende laag die eronder zit: literaire competentie. Maar juist die literaire competentie is volgens mij van belang om leerlingen de waarde in te laten zien van literatuur en volgens mij is dat onlosmakelijk verbonden met plezier. Literaire competentie is niet het verplicht lezen van boeken van een niet-bestaande leeslijst, dat is het juíst niet. Ik hoop dat door middel van deze bundel dat beeld verandert. En ik hoop dat het studenten, docenten, leerkrachten handvatten geeft hoe literaire competentie te bewerkstelligen in de klas én dat het hen vertrouwen geeft in hetgeen ze er nu al mee doen.”
beeld auteur: Henk Looij