Kennismaking met de islam
Abdoellah Ghzili schreef Kennismaking met de islam. Een reis door traditie, geloof en praktijk (Kwintessens, 2026). We vroegen hem kort te vertellen waarover het boek gaat en waarom hij het schreef.
- Auteur
- Abdoellah Ghzili
- Uitgeverij
- Kwintessens
- Verschenen
- 2026
- Pagina's
- 236
- Bindwijze
- Paperback
- ISBN
- 9789057886317
Wat was de aanleiding voor het boek?
“Als opleidingsdocent Godsdienstige en Levensbeschouwelijke Vorming zag ik dat er weinig Nederlandstalige boeken zijn die studenten zonder voorkennis een toegankelijke eerste kennismaking met de islam bieden. Het is bewust een kennismaking: geen handboek dat alles uitputtend behandelt, maar een begin. Het geeft studenten een stevige basis en nodigt hen uit om zelf verder te lezen en te onderzoeken.”
“Als opleidingsdocent Godsdienstige en Levensbeschouwelijke Vorming zag ik dat er weinig Nederlandstalige boeken zijn die studenten zonder voorkennis een toegankelijke eerste kennismaking met de islam bieden. Het is bewust een kennismaking: geen handboek dat alles uitputtend behandelt, maar een begin. Het geeft studenten een stevige basis en nodigt hen uit om zelf verder te lezen en te onderzoeken.”
Wat is de belangrijkste vraag die je stelt?
“Wat betekent de islam voor de mensen die haar beleven? In het publieke debat gaat het vaak óver moslims, maar zelden over wat het geloof voor hen inhoudt: het gebed, de vasten, de Koran, de band met de profeet. De islam is ook geen vast systeem. Het is een levende traditie die al veertien eeuwen wordt beleefd, uitgelegd en bediscussieerd, nu ook in Nederland. Juist (aankomende) leraren, die vaak leerlingen met een moslimachtergrond in de klas hebben, wil ik dat binnenperspectief laten zien. Begrijpen is iets anders dan verdedigen. Wie begrijpt, kan in de klas ook lastige vragen eerlijk en open bespreken.”
“Wat betekent de islam voor de mensen die haar beleven? In het publieke debat gaat het vaak óver moslims, maar zelden over wat het geloof voor hen inhoudt: het gebed, de vasten, de Koran, de band met de profeet. De islam is ook geen vast systeem. Het is een levende traditie die al veertien eeuwen wordt beleefd, uitgelegd en bediscussieerd, nu ook in Nederland. Juist (aankomende) leraren, die vaak leerlingen met een moslimachtergrond in de klas hebben, wil ik dat binnenperspectief laten zien. Begrijpen is iets anders dan verdedigen. Wie begrijpt, kan in de klas ook lastige vragen eerlijk en open bespreken.”
Welke denkers en schrijvers inspireerden je vooral bij het boek?
“Allereerst auteurs die inleidingen schreven over de islam, de profeet Mohammed en de Koran, zoals Neal Robinson, Tariq Ramadan, Shahab Ahmed, Martin Lings en Albert Hourani. Zij laten zien dat de islam altijd een veelstemmige traditie is geweest, vol debat en diversiteit. Dichter bij huis waren Nederlandse onderzoekers belangrijk. Jacques Waardenburg, Maurits Berger, Martijn de Koning en Joas Wagemakers laten zien hoe je de islam wetenschappelijk en tegelijk met respect bestudeert. Marcel Poorthuis bracht in kaart hoe het beeld van de islam in het Nederlandse publieke debat zich heeft ontwikkeld. Thijl Sunier liet zien hoe moslims, met name Turkse Nederlanders, hun geloof hier hebben georganiseerd en verankerd. Voor de toon en de opzet liet ik me ten slotte inspireren door inleidingen in de wereldgodsdiensten, in het bijzonder het werk van Erik Idema.”
“Allereerst auteurs die inleidingen schreven over de islam, de profeet Mohammed en de Koran, zoals Neal Robinson, Tariq Ramadan, Shahab Ahmed, Martin Lings en Albert Hourani. Zij laten zien dat de islam altijd een veelstemmige traditie is geweest, vol debat en diversiteit. Dichter bij huis waren Nederlandse onderzoekers belangrijk. Jacques Waardenburg, Maurits Berger, Martijn de Koning en Joas Wagemakers laten zien hoe je de islam wetenschappelijk en tegelijk met respect bestudeert. Marcel Poorthuis bracht in kaart hoe het beeld van de islam in het Nederlandse publieke debat zich heeft ontwikkeld. Thijl Sunier liet zien hoe moslims, met name Turkse Nederlanders, hun geloof hier hebben georganiseerd en verankerd. Voor de toon en de opzet liet ik me ten slotte inspireren door inleidingen in de wereldgodsdiensten, in het bijzonder het werk van Erik Idema.”
Wat is het belangrijkste inzicht dat je opdeed bij het schrijven?
“Dat ik voortdurend schakelde tussen twee rollen: die van de onderzoeker die van buitenaf kijkt en die van de gelovige die van binnenuit meedoet. Juist die combinatie bleek waardevol. Daarnaast merkte ik hoe moeilijk het is om iets eenvoudig te maken. Als je veel van een onderwerp weet, wil je alles vertellen. Voor studenten en leken moest ik complexe materie juist helder en toegankelijk maken, en dat betekende steeds kiezen: wat is essentieel, en wat laat ik weg? Ten slotte wilde ik nuanceren zonder mijn eigen opvattingen centraal te zetten. Waar moslims verschillend denken, geef ik die visies weer zonder ze per se te onderschrijven. Zo kan de lezer zelf een oordeel vormen.”
“Dat ik voortdurend schakelde tussen twee rollen: die van de onderzoeker die van buitenaf kijkt en die van de gelovige die van binnenuit meedoet. Juist die combinatie bleek waardevol. Daarnaast merkte ik hoe moeilijk het is om iets eenvoudig te maken. Als je veel van een onderwerp weet, wil je alles vertellen. Voor studenten en leken moest ik complexe materie juist helder en toegankelijk maken, en dat betekende steeds kiezen: wat is essentieel, en wat laat ik weg? Ten slotte wilde ik nuanceren zonder mijn eigen opvattingen centraal te zetten. Waar moslims verschillend denken, geef ik die visies weer zonder ze per se te onderschrijven. Zo kan de lezer zelf een oordeel vormen.”
Wat veranderde het boek in jouw denken en handelen?
“Ik ben me nog meer bewust geworden van hoe gepolariseerd het gesprek over de islam vaak is. Het wordt dan óf verdedigd óf aangevallen. In mijn lessen wil ik studenten een derde weg leren: eerst zorgvuldig begrijpen, dan open en kritisch bevragen. Dat geldt voor moeilijke historische kwesties net zo goed als voor actuele vragen over mensenrechten, gender en vrijheid.”
“Ik ben me nog meer bewust geworden van hoe gepolariseerd het gesprek over de islam vaak is. Het wordt dan óf verdedigd óf aangevallen. In mijn lessen wil ik studenten een derde weg leren: eerst zorgvuldig begrijpen, dan open en kritisch bevragen. Dat geldt voor moeilijke historische kwesties net zo goed als voor actuele vragen over mensenrechten, gender en vrijheid.”
Wat hoop je dat het boek zal doen?
“Ik hoop dat het het gesprek op gang brengt, in de klas en daarbuiten. Daarom eindigt elk hoofdstuk met vragen voor reflectie en discussie, en met suggesties voor verdere lectuur. Lezers hoeven het niet met mij eens te zijn. Moslims in Nederland zijn een vanzelfsprekend en zeer divers deel van onze samenleving. Ik hoop dat (aankomende) leraren met kennis van zaken en zonder vooroordelen met die diversiteit leren omgaan, en dat ze ook lastige vragen niet uit de weg gaan.”
“Ik hoop dat het het gesprek op gang brengt, in de klas en daarbuiten. Daarom eindigt elk hoofdstuk met vragen voor reflectie en discussie, en met suggesties voor verdere lectuur. Lezers hoeven het niet met mij eens te zijn. Moslims in Nederland zijn een vanzelfsprekend en zeer divers deel van onze samenleving. Ik hoop dat (aankomende) leraren met kennis van zaken en zonder vooroordelen met die diversiteit leren omgaan, en dat ze ook lastige vragen niet uit de weg gaan.”